مولكو‌ل‌ها

                              

        در الفباي فارسي فقط 32 حرف وجود دارد. از تركيب اين حروف، كلمات زبان فارسي درست مي‌شود. با تركيب آن‌ها مي‌توان ميليون‌ها كلمه ساخت. راستي آيا شما هرگز فكر كرده‌ايد كه ما اين همه لغات و كلمات را كه در زبان فارسي داريم، و با آن گفتگو مي‌كنيم و مي‌نويسيم، فقط از تركيب‌هاي مختلف اين 32 حرف به وجود آمده است؟ ممكن است بپرسيد كه چطور چنين چيزي ممكن است؟ به مثال زير دقت كنيد:

     اگر سه مهره‌ي رنگي( قرمز، زرد، سبز ) داشته باشيم. ما مي‌توانيم اين مهره‌ها را سه تا سه تا، به شش صورت در كنار هم بچينيم. اگر بخواهيم اين را با علوم رياضي نشان دهيم مي‌شود:6=3×2×1؛ حال اگر يك مهره‌ي رنگي ديگر به اين سه مهره اضافه كنيم؛ مي‌توانيم اين چهار مهره را به صورت‌هاي مختلف، در بيست و چهار رديف چهارتايي بچينيم. و اگر بخواهيم آن را با علوم رياضي نشان دهيم مي‌شود: 24=4×3×2×1 ؛ حالا اگر يك مهره‌ي ديگر اضافه كنيم تا مهره‌هاي ما پنج تا شود، مي‌بينيم كه صورت‌هاي مختلفي كه مي‌توان اين پنج مهره را كنار هم چيد، چقدر زياد مي‌شود: 120=×5×4×3×2×1 ؛ براي اين كه بدانيد 32 حرف الفباي فارسي، بدون اين كه هيچ حرفي تكرار شود، چند جور با هم تركيب مي‌شوند؛ كافي است كه حاصل ضرب‌هاي زير را با هم جمع كنيد:

23×22×21×20×19×18×17×16×15×14×13×12×11×10×9×8×7×6×5×4×3×2×1                     ؟= 32×31×30×29×28×27×26×25×24×

ضرب كردن اين اعداد در يكديگر خيلي وقت مي‌گيرد؛ ده‌ها صفحه را سياه مي‌كنيد؛ و شما هنوز نيمي را ضرب نكرده‌ايد. مي‌بينيد كه عدد به هزاران ميليون مي‌رسد. اگر شما تركيب‌هاي ديگري را هم كه ممكن است اين حروف با هم داشته باشند در نظر بگيريد، جمع آن‌ها خيلي خيلي بيشتر مي‌شود.

     همان‌طور كه از تركيب 32 حرف الفباي فارسي، كلمات زبان فارسي بوجود مي‌آيد؛ همين‌طور هم از تركيب بيش از صد و چند عنصر باهم همه‌ي مواد مختلفي كه در جهان وجود دارد، بوجود مي‌آيد.

     از تركيب بيش از صد عنصر با هم، چند ميليون ميليون ميليون تركيبات مختلف پيدا مي‌شود. هر يك از عناصري كه در جهان هست، از يك نوع اتم خاص درست شده است. مثلا" اتم ئيدروژن، يك الكترون دارد كه به دور هسته‌ي آن مي گردد. اتم اكسيژن، هشت الكترون دارد؛ و هسته‌ي آن نيز پيچيده‌تر از هسته‌ي ئيدروژن است.

     از تركيب اتم‌ها با هم  مولكول ساخته مي‌شود. يكي از ساده‌ترين مولكول‌ها، مولكول آب است. مولكول آب از تركيب دو اتم ئيدروژن و يك اتم اكسيژن،  به نحو خاصي درست شده‌اند.

     شيميدانان، با بكار بردن وسيله‌اي كه به آن ميكروسكوپ الكتروني مي‌گويند، مي‌توانند يك مولكول را يك ميليون بار بزرگتر كنند. از اين راه، آن‌ها پي برده‌اند كه شكل مولكول آب به چه نحوي است.

     چون يك مولكول آب از دو اتم ئيدروژن و يك اتم اكسيژن درست شده است، ما با بكار بردن علامت‌هاي اين دو اتم يعني علامت H براي ئيدروژن و علامت O براي اكسيژن، مي توانيم بنويسيم:   H2O ( يعني دو اتم ئيدروژن و يك اتم اكسيژن كه با هم يك ملكول آب را تشكيل مي‌دهند. )

     راستي آيا شما اسم گاز متان را شنيده‌ايد؟ اين گاز، ماده‌ي بسيار خطرناكي است. اغلب در معدن‌ها يافت مي‌شوند؛ و با شعله‌ي كبريتي آتش مي‌گيرد. ملكول گاز متان از تركيب يك اتم كربن C ، و چهار اتم ئيدروژن H درست شده است. به‌طور خلاصه، و با بكار بردن علامت‌ها، مي توانيم آن را اين‌طور بنويسيم: CH4 ( يعني يك اتم كربن و چهار اتم ئيدروژن ). شيميدانان مي گويند كه مولكول گاز متان، مانند يك هرم است كه اتم‌هاي ئيدروژن در چهار گوشه‌ي آن قرار گرفته‌اند.ملكول آب

     شيميدانان، مولكول‌هاي ديگري را هم مي‌شناسند. بعضي از آن‌ها از صد‌ها و حتي ميليون‌ها اتم درست شده‌اند. مانند مولكول‌هاي پيچيده‌اي كه در هسته‌ي سلول بدن خودمان و ديگر جانداران وجود دارد. به آن ملكول دي ان اي( DNA ) مي گويند. كه خود از تعدادي مولكول‌هاي ساده‌تر درست شده است. اين ملكول‌ها هستند كه ويژگي‌ها و خصوصيت‌هاي ارثي را، از پدر و مادر به فرزندان منتقل مي كند. اين ملكول‌هاي ساده مي‌توانند به ميليون‌ها ميليون شكل با هم تركيب شوند.

     ستاره‌شناسان با بكار بردن دستگاهي به نام طيف‌نگار، نوري را كه سيارات منعكس مي‌سازند، آزمايش مي‌كنند تا دريابند چه مولكول‌هايي در جو و فضاي آن‌ها وجود دارد. به تازگي دريافته‌اند كه در جو سيار‌ه‌ي مريخ، مولكول‌هاي آب، وجود دارد. از اين‌رو، ممكن است در كره‌ي مريخ، شكل خاصي از زندگي گياهي، وجود داشته باشد.